Het elektriciteitsnet moet continu in balans blijven om een stabiele en betrouwbare energievoorziening te garanderen. Wanneer de opgewekte en verbruikte elektriciteit niet exact op elkaar aansluit, ontstaat onbalans. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan door fluctuaties in vraag en aanbod, zoals wanneer plotseling minder wind- of zonne-energie wordt opgewekt door wisselende weersomstandigheden.
Om deze onbalans te corrigeren grijpt netbeheerder TenneT in via de onbalansmarkt. Dit zorgt voor stabiliteit, maar leidt ook tot toenemende onbalanskosten, een uitdaging die groter wordt naarmate het aandeel weersafhankelijke hernieuwbare energie toeneemt.
De verrekenprijzengrafiek van TenneT lezen
Wil je weten wat onbalans op dit moment kost? TenneT publiceert de vastgestelde verrekenprijzen in een openbare grafiek die per kwartier laat zien wat afnemen en invoeden op dat moment waard was. Er staan twee prijzen naast elkaar: één voor stroom die je van het net afneemt en één voor stroom die je invoedt. Heeft het net in dat kwartier een tekort, dan loopt de prijs voor afnemen op en wordt invoeden juist goed betaald. Is er een overschot, dan draait het om: invoeden levert weinig op of kost zelfs geld, en afnemen wordt goedkoop.
De grafiek loopt over de afgelopen uren en dagen, dus je ziet niet alleen het prijsniveau maar ook hoe grillig het verloop is. Dat patroon leren herkennen is de eerste stap. De tweede stap is erop reageren, en dat is een kwestie van seconden: tegen de tijd dat je de grafiek openslaat, is het kwartier waarop je iets had kunnen doen alweer voorbij.
Uitdagingen en kansen
Met deze uitdaging ontstaan ook kansen. Slimme batterijopslagsystemen bieden een effectieve oplossing om onbalanskosten te verminderen en zelfs te benutten als extra verdienmodel. Zo kunnen bedrijven:
- Onbalanskosten minimaliseren: batterijen reageren binnen milliseconden op fluctuaties in vraag en aanbod, waardoor bedrijven minder afhankelijk zijn van dure correcties via de netbeheerder.
- Profiteren van prijsschommelingen: op momenten van negatieve of lage elektriciteitsprijzen slaan batterijen goedkoop stroom op, om deze later tegen hogere tarieven terug te leveren aan de markt.
- Energiekosten verlagen en eigen verbruik optimaliseren: door lokaal opgewekte zon- en windenergie tijdelijk op te slaan en slim in te zetten, wordt het net minder belast en dalen de energiekosten.
Die kansen landen op drie plekken in je bedrijf: bij je eigen verbruik, bij je pieken en op de energiemarkten zelf.
Je eigen stroom beter benutten
- Gebruik meer van je eigen opgewekte stroom door die op te slaan tot het moment dat je hem nodig hebt.
- Neem minder van het net af tijdens dure uren, zodat je stroomkosten dalen.
- Word minder gevoelig voor prijsschommelingen en voor een net dat vol zit.
Pieken afvlakken
- Vang de pieken in je verbruik op, want die bepalen mede je aansluitkosten en je tarieven.
- Spreid je verbruik gelijkmatiger over de dag, zodat je aansluiting minder zwaar belast wordt.
- Plan energie-intensieve processen op de uren waarop stroom goedkoop is.
Meedoen op de energiemarkten
- Lever stroom op de momenten dat de prijs hoog staat, en neem af wanneer die laag staat.
- Doe mee op de onbalansmarkt en verdien aan het balanceren van het net.
- Beperk of verschuif je opwek tijdens negatieve prijzen, zodat je niet toelegt op je eigen stroom.
De oplossing: EMS
Een energiemanagementsysteem (EMS) monitort continu de energieprijzen, netbelasting en verbruikspatronen, en stuurt de batterij en andere assets slim aan op basis van deze data. Zo krijgen bedrijven grip op hun energiekosten en dragen ze bij aan een stabieler elektriciteitsnet.
In de energiemarkt wordt flexibiliteit steeds waardevoller. Bedrijven die investeren in batterijopslag en slimme aansturing zijn niet alleen voorbereid op de toekomst, maar kunnen ook financieel profiteren van de energietransitie.